Witaminy
Witaminopodobne
Minerały
Owoce
Zioła lecznicze
Naturalne

Pielęgnacja twarzy zimą. Zastosuj krem nawilżający i ulecz suchą skórę
Jak zmienia się ciało po urodzeniu dziecka?
Jagody acai

witamina e

Witamina B12

rybka b12 Witamina B12 (cyjanokobalamina, hydroksykobalamina) należy do rozpuszczalnych w wodzie witamin z grupy B, która jako jedyna zawiera w swojej cząsteczce metal - kobalt. Do organizmu ludzkiego dostarczana jest głównie z pożywieniem pochodzenia zwierzęcego np. mięso, ryby, skorupiaki, drób, jaja oraz mleko i jego przetwory. Witamina B12 nie występuje w roślinach. Wyjątkiem są jedynie grzyby (występuje w kurkach, borowikach) oraz wodorosty Chlorella i Nori. Niektóre glony zawierają jednak analogi witaminy B12 (podobne strukturalnie cząsteczki), które konkurując z właściwą witaminą B12 zaburzają jej przyswajanie z pożywienia. Wchłanianie witaminy B12 to proces złożony. Po spożyciu pokarmu witamina B12 uwalniana jest z pokarmu pod wpływem kwaśnego soku żołądkowego. Następnie łączy się z czynnikiem wewnętrznym (IF, intrinsic factor) – białkiem produkowanym w żołądku, które transportuje ją do jelita cienkiego, gdzie połączenie z białkiem ulega rozdzieleniu, a witamina B12 wchłaniana jest przy pomocy jonów wapnia. W organizmie 90% tej witaminy magazynowane jest w wątrobie.

Witamina B12 - znaczenie dla zdrowia

Podstawowym zadaniem witaminy B12 jest regulowanie procesów krwiotwórczych przebiegających w szpiku kostnym. Ponadto witamina ta jest niezbędna do wytwarzania fosfolipidów w błonach komórkowych (potrzebnych do właściwego przewodzenia nerwowego) oraz osłonki mielinowej (otaczającej i chroniącej komórki nerwowe oraz usprawniającej przewodzenie nerwowe). Witamina B12 przyspiesza przyswajanie białek przez organizm i przekształcenie β-karotenu w witaminę A. Witamina B12 jest koenzymem uczestniczącym w procesach życiowych zachodzących w organizmie. Katalizuje m.in. reakcję syntezy protoporfiryn i metioniny oraz przekształcenie kwasu foliowego do folinowego. Bierze udział w regulacji procesów wzrostu i podziałów komórek oraz syntezie DNA.

Niedobory witaminy B12

Niedobór witaminy B12 najczęściej wynika z ograniczenia jej podaży w diecie, niedostatecznego wydzielania czynnika wewnętrznego lub w zaburzeniach wchłaniania. U pacjentów z nieswoistym zapaleniem jelita cienkiego, z chorobą Leśniowskiego-Chrona, zapaleniem jelita grubego, zaburzeniami wchłaniania lub po resekcji fragmentów jelita często towarzyszy anemia wynikająca z braku witamin lub żelaza.

Zaburzenia wchłaniania witaminy B12 pojawiają się również u osób starszych, głównie po 65 roku życia. Jest to powszechna przypadłość – szacuje się, że deficyty dotyczą 10 20% osób po 65. roku życia. Objawy kliniczne awitaminozy u tych osób są rzadkie, dlatego w większości przypadków pozostają niezdiagnozowane. Jednak ich wpływ na zdrowie jest istotny, gdyż mogą wywoływać zaburzenia neurologiczne i hematologiczne. Przyczyny zaburzeń wchłania witaminy B12 u osób starszych są złożone. Mogą one wynikać z zaniku śluzówki żołądka lub ograniczenia wydzielania czynnika wewnętrznego transportującego ją do jelita cienkiego. Zanik śluzówki może być również spowodowany przewlekłym stanem zapalnym wywołanym przez Helicobacter pylori, zażywaniem leków zobojętniających treść żołądka oraz biguanidów (leków przeciwcukrzycowych). U nosicieli H. pylori wchłanianie witaminy B12 można poprawić stosując terapię antybiotykową.

Niedobory witaminy B12 pojawiają się przy stosowaniu diet eliminacyjnych. Wykluczenie mięsa i produktów pochodzenia zwierzęcego z diety wegetariańskiej prowadzi do niedoboru określonych substancji odżywczych i aminokwasów. Najbardziej powszechnym skutkiem ubocznym tej diety jest niedobór witaminy B12. Istotna redukcja stężenia tej witaminy w surowicy uwidacznia się już po 3-5 latach jej stosowania u prawie wszystkich wegetarian. Zmniejszenie jej stężenia w surowicy zaznacza się szczególnie wyraźnie u dzieci, przy czym powrót do normalnej diety nie jest wystarczający dla uzupełnienia niedoborów i wymaga suplementacji pod kontrolą badań laboratoryjnych. Zaleca się monitorowanie poziomu witaminy B12 w surowicy podczas stosowania diety wegetariańskiej.

Niedobór witaminy B12 wywołuje wzrost stężenia homocysteiny i kwasu metylomalonowego we krwi, co może być czynnikiem ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Jej deficyt jest szczególnie niekorzystny podczas ciąży i w czasie laktacji, gdyż może wywołać uszkodzenia układu nerwowego i niedokrwistość u potomstwa.

Objawy niedoboru witaminy B12 mogą być różnorodne, niespecyficzne, o różnym nasileniu. Mogą objawiać się nieznacznym uczuciem zmęczenia, neuropatii czuciowej, zanikowym zapaleniem języka. Wśród poważnych komplikacji wymienia się anemię złośliwę, stwardnienie rdzenia kręgowego, pancytopenię. Bardzo często zaburzenia neurologiczne poprzedzają wystąpienie zaburzeń hematologicznych, a nawet mogą być jedyną manifestacją awitaminozy. Bardziej wrażliwi na niedobór witaminy B12 są pacjenci z zaburzeniami neurologicznymi i chorobami takimi jak demencja, choroba Alzheimera, Parkinsona, udar i depresja.

Niedobór witaminy B12 wywołuje anemię megaloblastyczną. Przy niewystarczającej ilości tej witaminy następuje zaburzenie procesu produkcji i dojrzewania erytrocytów. Są one duże, niedojrzałe i charakteryzują się niską zdolnością transportu tlenu w organizmie.

Suplementacja witaminy B12

Witamina B12 dostarczana z pożywaniem wchłania się bardzo słabo – zaledwie w 1% i dlatego jest często polecana w preparatach gotowych. Witamina z tabletek jest lepiej przyswajana, bo jest jej więcej niż w pokarmach, a ponadto do wchłaniania wykorzystuje inny mechanizm. Zalecane dzienne spożycie (RDA) dla witaminy B12 wynosi 2,5 µg. W dużych niedoborach najczęściej stosuje się podania domięśniowe lub głębokie podskórne. Niektóre leki i alkohol mogą utrudniać wchłanianie witaminy B12 z przewodu pokarmowego. Należy unikać jednoczesnego podawania witaminy B12 i witaminy C. W preparatach rynkowych witamina B12 najczęściej oferowana jest razem z innymi witaminami z grupy B w formie preparatu B complex.

Nadmierna suplementacja witaminą B12 może dawać działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego (zastoinowa niewydolność serca, obrzęk płuc, zakrzepica obwodowych naczyń krwionośnych), żołądkowo-jelitowe (łagodna biegunka, wzdęcia) i dermatologiczne (świąd, przejściowa wysypka).

Bibliografia
  1. Andres E, Vidal-Alaball J, Federici L, Lidove O, Zimmer J, Kaltenbach G. Update of Food-Cobalamin Malabsorption and Oral Cobalamin Therapy. The Open General and Internal Medicine Journal, 2009, 3, 4-10.
  2. de Jager J, Kooy A, Lehert P, Wulffelé MG, van der Kolk J, Bets D, Verburg J, Donker AJ, Stehouwer CD. Long term treatment with metformin in patients with type 2 diabetes and risk of vitamin B-12 deficiency: randomised placebo controlled trial. BMJ. 2010 May 20;340:c2181.
  3. Chabasińska M, Przysławski J, Lisowska A, Schlegel-Zawadzka M, Grzymisławski M, Walkowiak J. Typ i czas stosowania diety wegetariańskiej a surowicze stężenie witaminy B12. Przegląd Gastroenterologiczny 2008; 3 (2): 63–67.
  4. Pharmindex Brevier. UBM Medica. Warszawa 2011.
Elżbieta
Bardzo dziękuję za wszystkie zamieszczone artykuły. Skorzystałam z nich w najwyższym stopniu; poszerzyły moją wiedzę n.t. znaczenia witamin grupy B na prawidłowe funkcjonowanie organizmu i to w sytuacji, gdy jest u mnie podejrzenie niedoboru vit B12.
4 lat temu
+1
Odpowiedz
Potrzebujesz włączonego javascript, aby móc komentować.
Elżbieta
Dziękuję za wyczerpujące informacjw o witaminie z grupyB12
3 lat temu
+1
Odpowiedz
Potrzebujesz włączonego javascript, aby móc komentować.
Danuta
Bardzo przydatne informacje, wyjasniły mi moje potrzeby w 100 %. Dziękuję
3 lat temu
+1
Odpowiedz
Potrzebujesz włączonego javascript, aby móc komentować.
Berton
Pobieżnie potraktowaliście konsekwencje neurologiczno-psychiatryczne niedoboru wit. b12.
3 lat temu
+2
Odpowiedz
Potrzebujesz włączonego javascript, aby móc komentować.
Marek
do twórców artykułu, w jakim stopniu zatem jet przywajana witamina b12 z postacie suplementów?, i skąd macie dane na temat przyswajalności b12 z jedzenia? niestety wiele informacji tutaj zamieszczonych jest nieprawdziwych, zacznijmy mówić o tym jaka jest przyswajalność suplementów w tabletkach, a jak naprawdę z pożywienia

pozdrawiam
2 lat temu
0
Odpowiedz
Potrzebujesz włączonego javascript, aby móc komentować.
Magda
Nono to mi pomogło, lecz pani powiedziała że mogłoby być lepiej. I że to nie jest cała prawda.........,,,,,
2 lat temu
0
Odpowiedz
Potrzebujesz włączonego javascript, aby móc komentować.
Potrzebujesz włączonego javascript, aby móc komentować.