Witaminy
Witaminopodobne
Minerały
Owoce
Zioła lecznicze
Naturalne

Pielęgnacja twarzy zimą. Zastosuj krem nawilżający i ulecz suchą skórę
Jak zmienia się ciało po urodzeniu dziecka?
Jagody acai

witamina e

Witamina B5 (kwas pantotenowy)

Witamina B5, tj. kwas pantotenowy to związek organiczny bardzo rozpowszechniony w świecie roślinnym i zwierzęcym. Jego nazwa wskazuje na wszechobecne występowanie (pantothen, z greckiego wszechobecny). Należy do rodziny rozpuszczalnych w wodzie witamin z grupy B.

Witamina B5 - źrodła

Witamina B5 jest występuje w niemalże każdym produkcie spożywczym. W dużych ilościach jest obecna w mięsie, warzywach i roślinach strączkowych, owocach, ziarnach zbóż, mleku i jajach. Jedynie przetworzone zboża zawierają minimalne ilości kwasu pantotenowego. Obróbka termiczna, szczególnie gotowanie w dużej ilości wody, obniża jego zawartość w żywności. Podczas gotowania znika około 20-50% kwasu pantotenowego, a podczas mielenia zboża aż 50%. Niekorzystne działanie na kwas pantotenowy ma również duża zmiana kwasowości środowiska, np. pieczenie z dodatkiem proszku do pieczenia lub sody oraz dodawanie octu do potraw, szczególnie sałatek.

Kwas pantotenowy łatwo się wchłania z przewodu pokarmowego i przenika do mleka kobiecego. Powszechność kwasu pantotenowego sprawia, że klinicznie nie obserwuje się jego niedoboru. Kwas pantotenowy jest substancją bardzo nietrwałą, dlatego do gotowych preparatów dodaje się pantoteinian wapnia, który jest odporny na działanie promieni słonecznych i powietrza. W lecznictwie pacjentom podaje się również pochodne kwasu pantotenowego: dekspantenol i pantetinę.

Witamina B5 - zapotrzebowanie

Witamina B5 jest niezbędna dla każdej żywej komórki. Chemicznie składa się z ß-alaniny i kwasu pantoinowego. Organizmy zużywają kwas pantotenowy do syntezy koenzymu A (CoA), który pełni ważną rolę w procesach acetylacji, metabolizmu węglowodanów, tłuszczów i białek oraz produkcji acetylocholiny i hormonów kory nadnerczy.

Zwiększone zapotrzebowanie na kwas pantotenowy występuje w przypadku uszkodzeń skóry i innych zaburzeń skórnych, gdyż witamina ta uczestniczy w procesie regeneracji nabłonków, wzrostu włosów i paznokci. Dekspantenol jest dodawany jako składnik czynny do preparatów do pielęgnacji skóry i włosów. Wykryto, że zmniejszony poziom kwasu pantotenowego koreluje z przyspieszonym siwieniem włosów oraz ich wypadaniem. Ponadto dekspantenol stosuje się na skórę w oparzeniach, owrzodzeniach, zakażeniach, otarciach i szczelinach naskórka, nadmiernej suchości skóry. Wskazaniem do jego stosowania jest również zapalenie gardła, ostre i przewlekłe zapalenie zatok oraz nieżyt nosa. Krople do oczu mają korzystne działanie w zapaleniu rogówki.

Kwas pantotenowy znajduje również zastosowanie w leczeniu zaburzeń lipidowych. Stosowany jest najczęściej u pacjentów, którzy źle tolerują witaminę B3. Jest od niej nieco mniej skuteczny, ale pozbawiony działań niepożądanych.

W praktyce klinicznej nie obserwuje się niedoboru kwasu pantotenowego. Awitaminoza B5 towarzyszy ogólnemu wyniszczeniu organizmu przy niedoborach wielowitaminowych, które spotyka się w zaburzeniach wchłaniania, uzależnieniu od alkoholu, po częściowej resekcji przewodu pokarmowego. Zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B5 występuje u sportowców oraz u osób bardzo aktywnych fizycznie. Niedobór kwasu pantotenowego można wywołać eksperymentalnie. Występują wtedy następujące objawy: zmęczenie, osłabienie, senność, bóle głowy, drażliwość, nadwrażliwość na bodźce, mrowienie, drętwienie lub pieczenie dłoni i stóp, problemy żołądkowo-jelitowe i zwiększenie podatności na infekcje.

Witamina B5 - zalecane dzienne spożycie

Zalecane dzienne spożycie dla kwasu pantotenowego (RDA) wynosi 6 mg i jest w całości pokrywany przez zróżnicowaną dietę. Jest to substancja bezpieczna i w normalnych warunkach nie obserwuje się objawów jej niedoboru. Do stosowana w żywności dopuszczona jest również pochodna kwasu pantotenowego (pantetyna) i stabilny chemicznie pantoteinian wapnia. Dekspantenol najczęściej stosowany jest zewnętrznie, sporadycznie również domięśniowo i dożylnie. Przyjmowanie dekspantenolu jest przeciwskazane u chorych na hemofilię, gdyż może wydłużyć czas krwawienia. Nie poleca się preparatów z kwasem pantotenowym osobom ze skłonnością do zaparć.

Duże dawki kwasu pantotenowego mogą wywołać biegunkę, a stosowany zewnętrznie dekspantenol podrażnienia skóry. Przyjmowanie kwasu pantotenowego w czasie terapii choroby Parkinsona lewodopą może obniżać skuteczność leczenia.

Bibliografia
  1. Pharmindex Brevier. UBM Medica. Warszawa 2011.
  2. The Gale Encyclopedia of Alternative Medicine. Wydawnictwo Thomson Gale, 2005.
  3. Gryszczyńska A. Witaminy z grupy B – naturalne źródła, rola w organizmie, skutki awitaminozy. Postępy Fitoterapii 4/2009, s. 229-238.
  4. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego.

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy. Śmiało!


Potrzebujesz włączonego javascript, aby móc komentować.