Witaminy
Witaminopodobne
Minerały
Owoce
Zioła lecznicze
Naturalne

Wybielanie zębów
Intensywnie uprawiasz sport? Sprawdź swoje zdrowie z Pakietem dla aktywnych
Pielęgnacja twarzy zimą. Zastosuj krem nawilżający i ulecz suchą skórę
Jak zmienia się ciało po urodzeniu dziecka?
Gazetki
Cukrzyca

witamina e

Chrom

Chrom (Cr) jest jednym z 13 najbardziej rozpowszechnionych mikroelementów na Ziemi. W środowisku występuje głównie jako metal. Trójwartościowy chrom (Cr3+) jest formą o największym znaczeniu – występuje naturalnie i jest niezbędnym składnikiem odżywczym o bardzo niskiej toksyczności. Chrom sześciowalentny (Cr6+) wykorzystywany jest w przemyśle i jest bardzo toksyczny.

Znaczenie chromu dla organizmu ludzkiego

Znaczenie chromu dla organizmu ludzkiego wykazano po raz pierwszy w latach 70-tych. Wtedy u pacjenta na całkowitym żywieniu pozajelitowym stwierdzono objawy ciężkiej, opornej na leczenie insuliną cukrzycy: utrata masy ciała, nietolerancja glukozy i obwodowa polineuropatia. Objawy te ustąpiły do dwóch tygodniach podawania chromu. Obecnie chrom jest standardowym składnikiem mieszanek do żywienia pozajelitowego.

Niedobór chromu wynika często z ubogiej diety i prowadzi do wzrostu ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy. Brak chromu sprzyja zwiększeniu stężenia insuliny, glukozy, trójglicerydów i cholesterolu w osoczu. Zmniejszeniu ulega szczególnie stężenie lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL). Ponadto następuje zaburzenie funkcjonowania układu odpornościowego.

Chrom jest wydalany z organizmu głównie z moczem. Tylko niewielkie ilości wydalane są z żółcią, potem i tracone w wyniku wypadania włosów. Wchłanianie chromu jest odwrotnie proporcjonalne do jego spożycia. Przy spożyciu 10 µg w codziennej diecie poziom wchłaniania wynosi 2%, a przy spożyciu 40 µg już tylko 0,5%. W ten sposób dzienne wchłanianie chromu utrzymuje się na poziomie około 0,2 µg. Na stopień absorpcji wpływa również jego forma chemiczna. Chlorek chromu wchłania się na poziomie 0,4%, podczas gdy pikolinian, który jest najczęstszym składnikiem suplementów diety, wchłania się aż w 1,2%. Witamina C, skrobia i aspiryna zwiększają jego wchłanianie, a szczawiany i leki zobojętniające kwas solny soku żołądkowego obniżają.

Zalecane dzienne spożycie (RDA) chromu wynosi 40 µg. Jednakże z badań wynika, że dawki terapeutyczne w zaburzeniach metabolizmu węglowodanów i lipidów powinny być znacznie wyższe. Korzystne efekty obserwuje się przy dawkach 200 µg, a nawet 1000 µg dziennie. Dotyczą one głównie cukrzycy, cukrzycy ciężarnych, zaburzeniach poziomu trójglicerydów i cholesterolu. Odpowiedź organizmu na podanie chromu zależy w dużej mierze od fenotypu pacjenta. Jest większa u pacjentów z insulinoopornością.

Wpływ chromu na redukcję całkowitej masy ciała nie jest jednoznaczny. Po pierwsze na potencjalne efekty trzeba czekać około pół roku. Po drugie wzrost tkanki beztłuszczowej następuje kosztem zmniejszenia ilości tkanki tłuszczowej, co nie zawsze znajduje odzwierciedlenie w spadku całkowitej masy ciała. Podawanie chromu u ludzi otyłych prowadzi do redukcji apetytu i zmniejszenia spożycia (szczególnie tłuszczy), a to przekłada się na redukcję wagi ciała. Korzystne działanie przynosi również działanie antyoksydacyjne tego biopierwiastka.

Całkowity bilans chromu w organizmie zależy od ilości jego spożycia oraz jakości diety. Okazuje się, że dania bogate w cukry proste nie tylko sprzyjają utracie chromu z organizmu, ale również zawierają niewielkie ilości tego pierwiastka. Dostarczanie cukrów do organizmu zwiększa uwalnianie insuliny, a to mobilizuje zapasy chromu i zwiększa jego utratę z moczem. Większa utrata chromu następuje również przy dużym wysiłku fizycznym, w czasie ciąży i laktacji, podczas infekcji i po urazach.

Bogatym źródłem chromu są produkty niskowęglowodanowe (brokuły, zielona fasola, jabłka, bogate w błonnik płatki śniadaniowe). Zapotrzebowanie na chrom jest mniejsze w diecie bogatej w żywność nieprzetworzoną (owoce, warzywa i żywność wysokobłonnikowa).

Chrom jest jednym z najbardziej bezpiecznych minerałów. Uważa się, że z powodu niskiego wchłaniania chromu pierwszym objawem są zaburzenia ze strony układu pokarmowego (wymioty, biegunki) zanim może dojść do wywołania objawów toksycznych. Amerykańska Akademia Nauk nie wyznaczyła górnej, bezpiecznej granicy dawkowania chromu.

Bibliografia
  1. Encyclopedia of Dietary Supplements. Informa Healthcare. London 2010.
  2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego z dnia 16 września 2010 r. z późniejszymi zmianami.

Nie ma jeszcze żadnych komentarzy. Śmiało!


Potrzebujesz włączonego javascript, aby móc komentować.